Dự thảo Nghị định 2026 về năng lực hoạt động xây dựng và cơ sở dữ liệu quốc gia

Thứ Sáu, 06/03/2026

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG ĐỨC THÀNH

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ và yêu cầu minh bạch hóa hoạt động xây dựng tại Việt Nam, Chính phủ đã xây dựng Dự thảo Nghị định năm 2026 về điều kiện năng lực hoạt động xây dựng và hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng. Đây được xem là một bước tiến quan trọng nhằm chuẩn hóa năng lực của các tổ chức tham gia hoạt động xây dựng, đồng thời thiết lập hệ thống dữ liệu quốc gia phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Dự thảo Nghị định 2026 về năng lực hoạt động xây dựng và cơ sở dữ liệu quốc gia

Tài liệu dự thảo đầy đủ:

file tại đây: Dự thảo Nghị định 27.02.2026

Tổng quan về dự thảo Nghị định quản lý năng lực hoạt động xây dựng năm 2026

Dự thảo nghị định được xây dựng dựa trên nhiều nền tảng pháp lý quan trọng, bao gồm các luật liên quan đến tổ chức chính phủ, tiếp cận thông tin, giao dịch điện tử, dữ liệu số, khoa học công nghệ, an ninh mạng, luật xây dựng, luật đầu tư và luật chuyển đổi số. Việc tích hợp các nền tảng pháp lý này giúp tạo ra một khung pháp luật đồng bộ, hướng tới quản lý minh bạch và hiện đại hóa lĩnh vực xây dựng.

Bài viết này sẽ phân tích nội dung trọng tâm của dự thảo, đặc biệt tập trung vào Chương I – Những quy định chung và Chương V – Công khai thông tin về năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức, bởi đây là hai chương có ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp, tổ chức tư vấn và các đơn vị thi công xây dựng.

Chương I – Những quy định chung trong dự thảo nghị định

Chương I của dự thảo đóng vai trò đặt nền móng cho toàn bộ nghị định, xác định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các nguyên tắc cơ bản trong việc quản lý năng lực hoạt động xây dựng.

Điều 1 của dự thảo nêu rõ rằng nghị định này quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng năm 2025, đặc biệt là các nội dung liên quan đến điều kiện năng lực hoạt động xây dựng và hệ thống thông tin quản lý dữ liệu ngành xây dựng.

Trong bối cảnh ngành xây dựng ngày càng phát triển với nhiều dự án quy mô lớn, việc thiết lập các tiêu chuẩn năng lực rõ ràng là điều cần thiết nhằm đảm bảo chất lượng công trình cũng như tính minh bạch trong lựa chọn nhà thầu và đơn vị tư vấn.

Các nội dung chính của Chương I có thể được tóm tắt như sau:

xác định phạm vi điều chỉnh của nghị định đối với các hoạt động xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam
quy định các điều kiện về năng lực của tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động xây dựng
thiết lập hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng
đảm bảo tính minh bạch và công khai thông tin trong quản lý hoạt động xây dựng
hỗ trợ quá trình chuyển đổi số trong quản lý ngành xây dựng

Việc quy định rõ phạm vi điều chỉnh giúp tránh chồng chéo với các văn bản pháp luật khác, đồng thời giúp các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng hiểu rõ trách nhiệm và quyền hạn của mình khi tham gia thị trường.

Bên cạnh đó, chương này cũng nhấn mạnh vai trò của hệ thống thông tin quản lý dữ liệu quốc gia. Đây là một bước đi quan trọng trong quá trình số hóa ngành xây dựng, giúp các cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi năng lực của các tổ chức cũng như kiểm soát chất lượng hoạt động xây dựng.

Một trong những điểm đáng chú ý của chương này là việc liên kết giữa hệ thống dữ liệu xây dựng với các hệ thống dữ liệu quốc gia khác. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa quản lý mà còn tạo ra một môi trường minh bạch hơn cho các nhà đầu tư.

Các lợi ích của việc xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng bao gồm:

tăng cường khả năng giám sát của cơ quan quản lý nhà nước
giảm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp
minh bạch hóa thông tin năng lực của các tổ chức xây dựng
hỗ trợ quá trình lựa chọn nhà thầu và đối tác dự án
nâng cao chất lượng và an toàn công trình xây dựng

Nhờ những quy định nền tảng trong Chương I, dự thảo nghị định tạo ra một khung pháp lý vững chắc cho việc quản lý năng lực hoạt động xây dựng trong giai đoạn tới.

Vai trò của cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng

Một nội dung quan trọng được đề cập trong dự thảo là việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng. Đây được xem là công cụ quản lý hiện đại giúp tập trung toàn bộ thông tin liên quan đến doanh nghiệp xây dựng, đơn vị tư vấn và các tổ chức liên quan.

Hệ thống dữ liệu này dự kiến sẽ bao gồm nhiều thông tin quan trọng như:

thông tin pháp lý của tổ chức xây dựng
chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng
lịch sử tham gia dự án xây dựng
kinh nghiệm thực hiện các công trình
đánh giá năng lực và uy tín của doanh nghiệp

Việc tập trung dữ liệu vào một hệ thống chung giúp các cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát hoạt động của các tổ chức trong ngành. Đồng thời, các nhà đầu tư cũng có thể tra cứu thông tin để lựa chọn đối tác phù hợp cho dự án của mình.

Đây cũng là một bước tiến quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia, giúp ngành xây dựng hòa nhập với xu hướng quản lý dữ liệu hiện đại.

Chương V – Công khai thông tin về năng lực hoạt động xây dựng

Nếu Chương I đặt nền tảng pháp lý cho nghị định thì Chương V lại tập trung vào việc minh bạch hóa thông tin về năng lực của các tổ chức xây dựng.

Theo quy định trong dự thảo, các tổ chức tham gia hoạt động xây dựng bắt buộc phải công khai thông tin về năng lực của mình trên trang điện tử của Bộ Xây dựng. Điều này giúp tạo ra một hệ thống thông tin mở, nơi các chủ đầu tư và cơ quan quản lý có thể dễ dàng tiếp cận dữ liệu về các doanh nghiệp xây dựng.

Các lĩnh vực bắt buộc phải công khai thông tin năng lực bao gồm:

tư vấn quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
khảo sát xây dựng
lập quy hoạch đô thị và nông thôn
thiết kế và thẩm tra thiết kế xây dựng
thi công xây dựng công trình
tư vấn giám sát thi công xây dựng
kiểm định xây dựng
quản lý chi phí đầu tư xây dựng

Việc công khai thông tin này mang lại nhiều lợi ích cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Đối với doanh nghiệp, việc minh bạch năng lực giúp nâng cao uy tín và tạo cơ hội tiếp cận nhiều dự án hơn. Trong khi đó, các chủ đầu tư có thể dễ dàng đánh giá năng lực của các đơn vị tham gia dự án trước khi đưa ra quyết định lựa chọn.

Phân nhóm năng lực hoạt động xây dựng

Một nội dung đáng chú ý trong Chương V là việc phân loại năng lực hoạt động xây dựng thành các nhóm khác nhau.

Theo dự thảo, các tổ chức sẽ tự xác định năng lực của mình để công khai thông tin theo:

Nhóm I
Nhóm II
Nhóm III

Việc phân nhóm này giúp tạo ra một hệ thống đánh giá năng lực rõ ràng, từ đó hỗ trợ các chủ đầu tư lựa chọn đơn vị phù hợp với quy mô và yêu cầu của từng dự án.

Các doanh nghiệp có năng lực cao sẽ có cơ hội tham gia các dự án lớn, trong khi các doanh nghiệp nhỏ hơn vẫn có thể tham gia các dự án phù hợp với khả năng của mình.

Vai trò của việc công khai thông tin trong lựa chọn nhà thầu

Theo quy định của dự thảo nghị định, thông tin năng lực của các tổ chức xây dựng sẽ trở thành nguồn tham khảo quan trọng cho các chủ đầu tư khi lựa chọn đối tác.

Các chủ đầu tư và người quyết định đầu tư có thể sử dụng thông tin này để:

đánh giá năng lực thực tế của các doanh nghiệp xây dựng
lựa chọn đơn vị tư vấn và thi công phù hợp
giảm rủi ro trong quá trình triển khai dự án
nâng cao chất lượng công trình

Việc công khai thông tin cũng góp phần hạn chế tình trạng doanh nghiệp không đủ năng lực nhưng vẫn tham gia các dự án lớn, từ đó giúp đảm bảo chất lượng công trình xây dựng.

Những trường hợp không bắt buộc công khai thông tin

Dự thảo nghị định cũng quy định một số trường hợp đặc biệt mà tổ chức không bắt buộc phải đăng tải thông tin năng lực theo quy định.

Các trường hợp này bao gồm:

thiết kế hoặc thẩm tra thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
thực hiện các dịch vụ kiến trúc theo quy định của pháp luật về kiến trúc

Quy định này giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho các tổ chức trong những hoạt động không yêu cầu mức độ kiểm soát cao.

Tác động của dự thảo nghị định đối với ngành xây dựng

Nếu được thông qua, dự thảo nghị định này sẽ mang lại nhiều thay đổi quan trọng cho ngành xây dựng tại Việt Nam.

Một số tác động dự kiến có thể kể đến như:

tăng cường minh bạch trong hoạt động xây dựng
nâng cao chất lượng công trình xây dựng
thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý ngành xây dựng
tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp
hỗ trợ quá trình lựa chọn nhà thầu hiệu quả hơn

Ngoài ra, việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng cũng giúp tăng khả năng kết nối giữa các cơ quan quản lý, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Kết luận

Dự thảo Nghị định năm 2026 về điều kiện năng lực hoạt động xây dựng và hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng được xem là một bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý của ngành xây dựng.

Chương I của dự thảo đã đặt nền móng cho việc quản lý năng lực hoạt động xây dựng thông qua việc xác định phạm vi điều chỉnh và xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia. Trong khi đó, Chương V tập trung vào việc công khai thông tin năng lực của các tổ chức, giúp tạo ra một môi trường minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.

Trong tương lai, khi nghị định này được chính thức ban hành và triển khai, ngành xây dựng Việt Nam sẽ có thêm một công cụ pháp lý mạnh mẽ để nâng cao chất lượng công trình, cải thiện hiệu quả quản lý và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số.

Bản đồ pháp lý quản lý xây dựng 2021 – 2026: Toàn cảnh nghị định và lộ trình thay đổi

Giới thiệu tổng quan về hệ thống pháp lý quản lý xây dựng

Trong giai đoạn 2021 – 2026, hệ thống pháp lý trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam đang có nhiều thay đổi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường phân cấp cho địa phương và cải thiện thủ tục hành chính. Việc ban hành và điều chỉnh các nghị định liên quan đã tạo nên một khung pháp lý tương đối hoàn chỉnh, giúp quản lý toàn diện các hoạt động đầu tư xây dựng từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến thi công và nghiệm thu công trình.

Hệ thống pháp lý này được hình thành từ nhiều nhóm văn bản khác nhau, bao gồm các nghị định quản lý hoạt động xây dựng, các nghị định phân cấp quản lý và các văn bản hướng dẫn thực thi. Các văn bản này không tồn tại độc lập mà có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, tạo nên một mạng lưới quy định pháp lý thống nhất nhằm đảm bảo các hoạt động xây dựng được triển khai đúng quy trình và phù hợp với quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh ngành xây dựng đang phát triển mạnh mẽ cùng với quá trình đô thị hóa và thu hút đầu tư, việc hiểu rõ bản đồ pháp lý quản lý xây dựng sẽ giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý nắm bắt chính xác các quy định hiện hành, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình triển khai dự án.

Toàn cảnh hệ thống pháp lý xây dựng: 3 trụ cột chính

Hệ thống pháp lý quản lý xây dựng hiện nay được tổ chức xoay quanh ba trụ cột chính. Mỗi trụ cột đảm nhiệm một chức năng riêng nhưng cùng hướng đến mục tiêu quản lý hiệu quả và đồng bộ các hoạt động xây dựng trên phạm vi cả nước.

1. Quản lý hoạt động xây dựng

Trụ cột đầu tiên của hệ thống pháp lý là nhóm nghị định liên quan đến quản lý hoạt động xây dựng. Đây là nhóm quy định đóng vai trò nền tảng vì trực tiếp điều chỉnh toàn bộ quá trình triển khai một dự án xây dựng. Các nghị định trong nhóm này giúp xác định rõ quy trình, trách nhiệm và tiêu chuẩn kỹ thuật trong từng giai đoạn của dự án.

Nhóm quy định này bao gồm tám nghị định quản lý hoạt động xây dựng, trong đó tập trung điều chỉnh các nội dung quan trọng như:

quản lý dự án đầu tư xây dựng
cấp phép xây dựng và thẩm định dự án
quản lý chất lượng công trình xây dựng
quản lý chi phí xây dựng và dự toán
quản lý hợp đồng xây dựng
quản lý an toàn lao động trong quá trình thi công
kiểm định, nghiệm thu và bàn giao công trình

Nhờ hệ thống quy định này, quá trình triển khai dự án xây dựng được kiểm soát chặt chẽ từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư cho đến khi công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng. Điều này góp phần nâng cao chất lượng công trình, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động xây dựng.

2. Phân cấp và quy định đặc thù

Bên cạnh các quy định về quản lý hoạt động xây dựng, hệ thống pháp lý còn bao gồm nhóm nghị định về phân cấp quản lý và các quy định đặc thù. Nhóm quy định này có vai trò quan trọng trong việc xác định thẩm quyền quản lý giữa các cấp chính quyền, đồng thời tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong việc xử lý các vấn đề liên quan đến xây dựng.

Hiện nay có hai nghị định chính liên quan đến nội dung này, với mục tiêu tăng quyền tự chủ cho chính quyền địa phương và giảm tải cho cơ quan quản lý trung ương. Các nội dung chính của nhóm quy định này bao gồm:

phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp quản lý nhà nước
cho phép địa phương quyết định một số nội dung liên quan đến quy hoạch và cấp phép xây dựng
tạo cơ chế linh hoạt để xử lý các dự án phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương

Việc phân cấp quản lý giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng.

3. Văn bản hướng dẫn thực thi

Bên cạnh các nghị định chính, hệ thống pháp lý còn bao gồm các văn bản hướng dẫn thực thi nhằm cụ thể hóa các quy định đã được ban hành. Các văn bản này đóng vai trò hỗ trợ trong quá trình triển khai pháp luật, giúp các cơ quan quản lý và doanh nghiệp hiểu rõ hơn cách áp dụng các quy định trong thực tế.

Hiện nay có ba văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến lĩnh vực xây dựng. Các văn bản này tập trung vào các nội dung như:

hướng dẫn chi tiết quy trình cấp phép xây dựng
giải thích các tiêu chuẩn kỹ thuật trong thiết kế và thi công công trình
quy định về phòng cháy chữa cháy trong công trình xây dựng
hướng dẫn thực hiện quy hoạch đô thị và phát triển hạ tầng

Nhờ có các văn bản hướng dẫn này, các quy định pháp luật được triển khai một cách thống nhất và hạn chế những cách hiểu khác nhau giữa các địa phương.

Nghị định 15/2021/NĐ-CP: Nền tảng pháp lý giai đoạn 2021 – 2024

Nghị định 15/2021/NĐ-CP được xem là một trong những văn bản pháp lý quan trọng nhất trong lĩnh vực quản lý dự án đầu tư xây dựng trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2024. Nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 03/03/2021 và đóng vai trò định hướng cho toàn bộ hệ thống quản lý dự án xây dựng trong giai đoạn đầu của quá trình cải cách pháp lý.

Nội dung của nghị định tập trung vào việc thiết lập các quy định rõ ràng về quản lý dự án đầu tư xây dựng, trong đó bao gồm nhiều nội dung quan trọng như:

quy định về quản lý và tổ chức thực hiện dự án xây dựng
quy trình thẩm định dự án đầu tư xây dựng
quy trình phê duyệt thiết kế xây dựng
phân định trách nhiệm giữa chủ đầu tư, nhà thầu và cơ quan quản lý

Việc ban hành nghị định này giúp chuẩn hóa quy trình quản lý dự án xây dựng, từ đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Các điều chỉnh pháp lý trong giai đoạn 2023 – 2024

Trong quá trình triển khai thực tế, một số quy định của Nghị định 15 đã được điều chỉnh để phù hợp với tình hình mới. Những điều chỉnh này được thực hiện thông qua các nghị định và văn bản bổ sung nhằm hoàn thiện khung pháp lý của ngành xây dựng.

Một trong những văn bản quan trọng là Nghị định 35/2023/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 20/06/2023. Nghị định này tập trung sửa đổi và bổ sung một số nội dung của Nghị định 15, trong đó chủ yếu liên quan đến:

điều chỉnh các quy định liên quan đến quản lý của Bộ Xây dựng
cập nhật quy trình thẩm định và phê duyệt dự án
bổ sung các nội dung liên quan đến quản lý đầu tư xây dựng

Sau khi nghị định này được ban hành, một số nội dung tiếp tục được làm rõ thông qua Văn bản 333/CP-CN ngày 13/07/2023. Văn bản này có nhiệm vụ giải thích và đính chính một số điểm chưa rõ trong quá trình áp dụng nghị định.

Ngoài ra, hệ thống pháp lý tiếp tục được hoàn thiện thông qua Nghị định 102/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/08/2024. Nghị định này hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và có nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến hoạt động xây dựng, bao gồm:

hướng dẫn các quy định về đất đai liên quan đến dự án xây dựng
kết nối hệ thống pháp luật giữa lĩnh vực đất đai và xây dựng
điều chỉnh quy trình phê duyệt các dự án có sử dụng đất

Những thay đổi này giúp đồng bộ hóa hệ thống pháp luật và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình triển khai các dự án đầu tư xây dựng.

Công ty Đức Thành Construction là đơn vị chuyên hỗ trợ và cung cấp dịch vụ liên quan đến chứng chỉ hành nghề xây dựng, bao gồm:

– Tư vấn xác định đúng loại và hạng chứng chỉ
– Hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ theo quy định mới
– Đồng hành cùng cá nhân và doanh nghiệp trong quá trình pháp lý
– Tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế rủi ro

Với kinh nghiệm thực tế trong ngành xây dựng, Đức Thành Construction cam kết mang đến giải pháp nhanh chóng – đúng luật – hiệu quả, giúp khách hàng yên tâm hành nghề và phát triển bền vững.

Và trong giai đoạn chuyển tiếp đầy biến động này, việc có một đơn vị tư vấn đồng hành như Đức Thành Construction chính là lợi thế giúp doanh nghiệp xây dựng đi đúng – đi chắc – đi bền.

#ChứngChỉHoạtĐộngXâyDựng #LuậtXâyDựng2025 #XâyDựng2026 #ThủTụcXâyDựng #TưVấnPhápLýXâyDựng

Dưới đây là các bài đăng by Đức Thành Construction:

Liên hệ với chúng tôi để biết thêm về bộ luật xây dựng cũng như đăng kí chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng:

Website: https://ducthanhvietnam.com/
Số điện thoại: 039 33 44499
Email: tuvanducthanh523@gmail.com
Địa chỉ: Tháp A Chung Cư Packexim 1 - Đường An Dương Vương, phường Phú Thượng - Quận Tây Hồ , TP Hà Nội